Kernenergie

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Van zo'n symbool ga je helemaal stralen

Kernenergie is energie die wordt gewonnen door het uitpersen van atomen. Dat gebeurt in een kerncentrale. Om een atoom uit te persen heb je veel kracht nodig. Daarom levert kernenergie vaak minder energie op dan het kost. Maar dat is één van de best bewaarde geheimen die je de laatste jaren hebt gehoord, en beslist iets dat de kernlobby liever niet wil dat je weet.

Bepaalde atomen, zoals water, zijn makkelijker uit te persen dan zwaardere atomen, zoals ijzer. Daarom spreken we vaak ook over bijvoorbeeld waterstofbommen, en niet over ijzerbommen.

Kernfusie, of het heel hard samenknijpen van atomen tot ze als het ware gaan samenplakken, is iets wat we momenteel nog niet kunnen. Daarvoor zijn onze atoompersen momenteel gewoon nog te knullig.

De wetenschap der kernenergie[bewerken]

Einstein[bewerken]

Appels hebben er niks mee te maken

Albert Einstein geloofde dat elke atoom een kern bevat, en dat daarin een soort van energie gevangen zit. Een beetje zoals een pit van een appel, maar dan helemaal anders. Hij geloofde dat als je maar hard genoeg kneep, je die energie uit de kern kon persen.

Maar Einstein had het gewoon hartstikke fout, want daar heeft het helemaal niks mee te maken. Appels…ben je gek? Dit is wel een wetenschappelijk artikel hoor. Einstein…Jezus man.

Neen, de echte vader van de kernenergie was Ernest Rutherford. Wie de moeder was, weten we tot de dag van vandaag niet, maar Rutherford kennende kan het zowat iedereen geweest zijn. Jongens toch...

Rutherford[bewerken]

Rutherford was de eerste die een atoom in detail kon natekenen. Wie ooit al eens iets op schaal heeft proberen na tekenen weet dat dit verdomd moeilijk is. Dankzij Rutherfords’ scherpe observatievermogen weten we nu dat atomen bestaan uit een kern, en losse deeltjes die er rond vliegen. Maar die losse deeltjes kunnen ook gewoon kleine stukjes houtskool van Rutherford’s potlood geweest zijn, zo nauwkeurig was die schets nu ook weer niet. Maar goed, het draait allemaal om de kern.

Met zijn schets onder zijn arm stapte Rutherford onmiddellijk naar Enrico Fermi, een Italiaanse wetenschapper die een soort kerncentrale had bedacht. Bleek dat die al lang al wist wat Rutherford hem kwam vertellen, en dat is zowat het laatste wat we van Rutherford hebben gehoord.

Inmiddels was Fermi al goed opgeschoten met de bouw van zijn eerste kerncentrale, in die mate zelfs dat het al zijn tweede was. De eerste bleek hoegenaamd niet te werken. Maar Fermi liet zich niet tegenhouden door tegenslag. In tegendeel, hij liet zich wel tegenhouden door tegenslag.

Het duurde vervolgens tot na de tweede wereldoorlog vooraleer kernenergie op de markt kwam. Net op tijd om tijdens de koude oorlog de gemoederen een beetje te verhitten.

Maar wel even bij de wetenschap blijven, graag. We hebben het hier eigenlijk over kernsplijting. Wanneer je zo’n kern opensplitst, dan loopt de energie er zo uit. Die moet je natuurlijk kunnen opvangen. En daar zit ‘m nu net het moeilijke. Anders krijg je lekken. Dus daar komt een reactorvat bij kijken. Dat is een soort betonnen kuip waarin een reactor zit. En daar kan die energie natuurlijk niet uit. Dus, opvissen die energie, en verkopen maar!

Koeling[bewerken]

De karakteristieke koeltorens

Waar we gemakshalve tot nu toe even abstractie van hebben gemaakt is de koeling. Er komt namelijk verdomd veel stoom rook uit zo’n reactor. En die moet je regelmatig aflaten, anders krijg je teveel druk op de ketel. Daar komen de koeltorens bij kijken, met hun karakteristieke vorm al van verre te herkennen als zijnde de koeltorens van een kerncentrale. Ja, daar heb je ze (zie afbeelding: koeltorens).

Kernenergie en het milieu[bewerken]

De jaarlijkse kermis te Pripjat

Het grote probleem van kernenergie is het kernafval. Telkens wanneer je zo’n kern hebt opengesplitst, zit je natuurlijk met zo’n lege schil van een kern. En op den duur heb je er wel een heel aantal liggen, dat laat zich raden. Dus, wat doe je daar dan mee?

Eigenlijk kan je dat afval alleen maar ergens dumpen. Dit kan dan bijvoorbeeld aan dumpingprijzen. Maar de zee is ook een optie.

Een klein bijkomend aandachtspuntje is dat kernafval radioactief is. Dat betekent dat er nog een klein beetje energie in het afval zit, dat er met mondjesmaat uit lekt. Dit fenomeen heet straling. Dit is echter een tijdelijk probleem, want de straling neemt over de jaren af tot het op een bepaald moment helemaal niet meer radioactief is. Je moet dus gewoon wat geduld hebben.

Vriendjes van het milieu willen kernenergie een slechte naam geven. Nu vinden wij persoonlijk kernenergie wel een hele goede naam hebben. Kernenergie geeft namelijk exact weer waar het bij kernenergie om draait. Een slechte naam zou dan bijvoorbeeld Kevin zijn, of zelfs Kenji of Keanu, want dat heeft niets met kernenergie te maken. Maar als milieuactivisten kernenergie liever Kevin willen noemen, dan doen ze dat maar.

Een windmolen in actie bij hevige regenval

Een aantal achterlijke landen heeft het idee opgevat om uit de kernenergie te stappen, mede onder invloed van de milieu-buddies. Dan zou tegen een bepaalde datum in de toekomst alle kernenergie vervangen moeten zijn door andere vormen van energie. Als je weet dat die landen vaak tot 30% van hun energie uit kerncentrales halen, dan weet je dat 70% geen kernenergie is. Reken maar uit.

Daar staat tegenover dat de nieuwe generaties van kerncentrales veel efficiënter zijn, veel veiliger en minder afval produceren. De impact op het milieu van zo’n centrale is dus veel minder dan van pakweg een steenkoolcentrale. Maar toch willen ze liever windmolens plaatsen, die zogezegd gratis onbeperkt energie zouden opleveren. Hoewel er steeds meer molens met gratis energie bijkomen, wordt de energiefactuur toch steeds hoger. Wat klopt er niet aan dit plaatje? (Zie figuur 13). Ja, dat is geen windmolen maar een watermolen – goed gezien.

De gevaren van kernenergie[bewerken]

Kernenergie wordt de dag van vandaag als heel veilig beschouwd. Er sterven bijvoorbeeld dagelijks namelijk veel meer mensen in het verkeer, dan in kerncentrales. Toch bestaat er een klein risico op gevaarlijke situaties. Daarom draagt iedereen in een kerncentrale een helm. Liefst een lichtblauwe. Je weet nooit wanneer er iemand bijvoorbeeld een hamer op een stelling heeft laten slingeren. En je zal er dan maar net onder lopen…

Verder zou de reactor kunnen ontploffen. Of er zou een oncontroleerbare kernsplijting kunnen ontstaan waarbij enorm veel straling zou vrijkomen. Maar dat is allemaal hypothetisch. Kerncentrales zijn voorzien van allerlei veiligheidsmaatregelen om met de meeste rampscenario’s om te gaan. En het zou bijzonder onwaarschijnlijk zijn dat deze door bijvoorbeeld een stroomstoring allemaal tegelijkertijd zouden uitvallen. Zeker in Europa is dit nog nooit gebeurd.

Toepassingen van kernenergie[bewerken]

Omdat kernenergie een autonome bron van energie is, kent deze heel wat toepassingen. Zo zijn er zelfs kerncentrales op duikboten. Dat maakt het dumpen van afval in de zee namelijk veel makkelijker. Gewoon luikje open en hup…klaar.

Ook in de ruimtevaart kent kernenergie enorm veel toepassingen. We zouden bijvoorbeeld op de maan een kerncentrale kunnen plaatsen. Wetenschappers kampen echter nog met een kleine onoverkomelijkheid. Omdat er geen water is op de maan, kan het afval niet in de zee gedumpt worden. Maar sommige van die grote kraters noemen we wel zeeën, dus daar dan maar.

Kernfusie[bewerken]

Kernfusie lost het probleem van het kernafval op. Het is een onuitputtelijke, veilige en milieuvriendelijke energiebron. De zon wordt bijvoorbeeld ook aangedreven door kernfusie. Als we de aarde dus willen veranderen in een gloeiende vuurbal, dan is kernfusie de juiste manier. Maar momenteel is dat toekomstmuziek. Wetenschappers schatten dat de mens zeker de komende dertig jaar nog niet zal beschikken over de vereiste technologie om kernfusie realiseerbaar te maken. En dat zeiden ze dertig jaar geleden ook al.

Ondertussen moeten we het dan maar stellen met windmolens. Nostalgisch zijn ze wel, die windmolens, als je ze zo in grote getalen ziet staan aan de kust. Lekker ouderwets.

Kernwapens[bewerken]

Kernbom met heerlijk retro design

Hoewel kernenergie van nature een vredelievende krachtbron is, bestaan er toch een beperkt aantal kernwapens. Deze zijn echter nog nooit gebruikt. Met uitzondering van twee keer, en dan nog kort na elkaar – dus eigenlijk maar één keer. En een aantal niet noemenswaardige tests op onbewoonde eilanden na, dus.

Er zijn internationale verdragen die ervoor zorgen dat kernwapens nooit gebruikt zullen worden. Bijna alle landen hebben die verdagen getekend. En de opzegclausules zijn behoorlijk moeilijk opgesteld, zodat niemand er zelfs maar aan denkt daaraan te beginnen.

Kernbommen zorgen wanneer ze afgaan voor een kleine kernreactie waardoor plots nogal wat hitte vrijkomt. Deze hitte kan naburig gelegen huizen in brand doen vliegen, of volledig wegblazen door luchtverplaatsingen. Dit gebeurt dan in een vrij groot gebied rond de ontploffing.

Wanneer de bom is afgegaan, ontstaat er na een tijdje boven het getroffen gebied een karakteristieke paddenstoelwolk. Maak je geen zorgen, dit is geen regen- of onweerswolk, ook al ziet ze er een beetje driegend en donker uit. Je zal er niet nat van worden, dus je kan gerust buiten zonder paraplu. Het weer zal dan zeer waarschijnlijk zelfs erg stralend zijn.