Beton

Uit Oncyclopedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Beton, het grijze goud (soms wordt goud echter ook wel eens het gouden beton genoemd) is een kostbaar materiaal, dat gewonnen wordt uit de betonmijnen van Centraal Afrika en het Midden-Oosten. Met een betonboor moet het beton opgediept worden uit diepe aardlagen – een zwaar werk – om vervolgens middels een betonmolen tot stof vermalen te worden. Dit kan dan later, door toevoeging van water, weer beton worden. Dat gebeurt in een betonmixer.

Op de prijs van beton per kubieke meter wordt op de vastgoedbeurzen sterk gespeculeerd, net zoals op olie, zilver en goud. Door de vraag af te stemmen op het aanbod wordt de prijs kunstmatig laag gehouden door landen die tot het beton-kartel behoren. De handel in beton-derivaten is de laatste jaren aan een sterke opmars bezig, vermoedelijk omdat de betonmaffia hier hun steentje aan bijdragen.

Om huizen nog beter tegen inbraak te beveiligen, werd begin negentiende eeuw het gewapend beton uitgevonden. Eerst nog met messen en knuppels, maar toen later ook geweren in het spel kwamen, hadden inbrekers geen verhaal meer. Tegenwoordig wordt echter toch weer terug de voorkeur gegeven aan ongewapend beton, omdat er teveel dodelijke incidenten waren op de bouwwerven.

Oorsprong[bewerken]

Beton is een oermateriaal. De kern van de aarde bestaat uit een mengsel van bauxiet en beton, dat door de hitte in het binnenste van de aarde in vloeibare vorm rond klotst. Daar waar de trager vloeiende buitenste lagen in contact komen met de koelere aardkorst ontstaan betonlagen. Het zijn deze betonlagen die we ontginnen voor ons beton.

Soms slaat er ook wel eens een meteoriet op aarde in die grotendeels uit beton bestaat, maar dat is eerder zeldzaam. De meeste meteorieten bestaan uit het minder kostbare baksteen. Ook op andere planeten is beton een veel voorkomend element. Zo ontdekten we al dat de kanalen van Mars grotendeels van beton zijn, maar door het gebrek aan water op de planeet zijn ze redelijk onzinnige bouwsels geworden.

geschiedenis[bewerken]

De Oude Egyptenaren zijn de eersten die met beton zijn beginnen bouwen. Onder andere de pyramiden trokken zij uit stapelbare betonblokken op. Dat was veel makkelijker dan de pyramide bijvoorbeeld in één stuk uit een berg uit te moeten houwen, want hoe verplaats je zo’n berg naar het midden van de woestijn?

Hoewel er veel zand aanwezig was in de woestijn, was zandsteen toch geen geschikt materiaal voor het optrekken van de pyramiden omdat de Nijl jaarlijks overstroomde, en zandsteen niet tegen water kan. Beton was dus dé oplossing die hen in staat stelde dergelijke grote bouwprojecten op te zetten.

Ook de Romeinen bouwden graag en veel met beton. De vele aquaducten, tempels en amfitheaters – dat alles zou onmogelijk geweest zijn zonder beton.

Na de val van het Romeinse Rijk geraakte het gebruik van beton in de vergetelheid. Er werd de voorkeur gegeven aan minder duurzame materialen zoals hout, gyproc en andere steensoorten. Vanaf de late middeleeuwen kwam het baksteen in zwang. Koning baksteen regeerde tot ongeveer het late Victoriaanse tijdperk. Maar toen in de jaren negentientwintig de hoogbouw opkwam, werd er weer terug volop naar beton gegrepen.


eigenschappen[bewerken]

Beton is een zeer duurzaam materiaal. Omdat het in de periodieke tabel tussen de metalen en de gesteenten te vinden is, heeft het zowel eigenschappen van metaal als van steen. Zo is beton een goede geluidsisolator, terwijl het tegelijkertijd toch niet magnetisch is. Het is van nature een zeer zwaar element, maar kan toch bijzonder lichtvoetig voor de dag komen.

Beton kent drie aggregatietoestanden. We hebben allemaal wel eens beton in zijn vloeibare vorm gezien, vaak als het heel warm is zien we mannen met betonmixers in de weer om vloeibaar beton uit te gieten. Maar weinigen weten echter dat beton ook gasvormig kan zijn. Dit is bijvoorbeeld in het midden van de Zon het geval. Of wanneer men een geopende zak cement per ongeluk uit zijn handen laat vallen, zal door de grotere druk plots een wolkje betongas opvliegen.

Dit soort unieke eigenschappen maakt van beton een uiterst geschikt bouwmateriaal.

ontginning en alternatieven[bewerken]

Het grote probleem van beton is de ontginning. Omdat beton maar op enkele plaatsen op aarde voldoende rijkelijk in de bodem aanwezig is om gewonnen te worden, moet het vaak vanop grote afstanden aangevoerd worden. Dat zorgt voor immense logistieke problemen. Het bouwen van kolossale betontankers kwam hieraan tegemoet, maar niet zelden zorgden deze vaartuigen voor ecologische rampen, zodat de meeste Europese kustlijnen zwaar door beton vervuild zijn. Neem als voorbeeld de Belgische kust, waar men niet meer naast het beton kan kijken.

En niet alleen ecologisch, maar ook op andere vlakken zorgt beton voor de nodige problemen. Zo staan de betonmijnen in ontwikkelingslanden bekend voor hun mensonterende omstandigheden, en ook de regenwouden hebben te leiden onder de steeds maar uitbreidende betonontginning.

Voorlopig houdt de betonlobby echter alle veranderingen tegen.

Als alternatief voor de grootschalige betonmijnbouw proberen wetenschappers ondertussen beton in laboratoria te kweken, maar het zal nog decennia duren vooraleer dit voldoende beton zal opleveren. Ook betonrecyclage wordt als alternatief bekeken, maar hiervoor is de sloopkogel nog niet door de kerk.

Meer gedurfde scenario’s, zoals betonmijnen op de Maan en betonmolens op windenergie, de zogenaamde betonwindmolens, zijn nog niet voor morgen.